Jan He(e)mes (Wieringa), 1743 - 1 oktober 1807     index

ouders
?? Heme Jans (..-?10 december 1789) uit Den Andel trouwt op 9 oktober 1743 met Liefke Jans van Eenrum.
'09-10-1743 Heme Jans, uit den Andel. att Liefke Jans, van Eenrum, na Eenrum vertrokken.'
(BRON: den Andel, DTBL NH, T:1728-1750 AND01 HERKOMST: RA Groningen)

Den 10. dito [december 1789] is (op den Horn) Overleeden Heeme Jans, Latende na tot Zibste Bloed, een zoon (dog te Saaxumhuizen waaronder hij gewoont hadde begraven).
(Bron:http://www.reenders.com/dooden_eenrum.shtml)




gehuwd
1. 6 april 1776 met Grietje Berents Bloem, weduwe van Eenrum. #1
2. 5 september 1778 met Dirkje Wierts Evers, 1751 - 30 januari 1797

kinderen
Heeme Jans *Eenrum 7 september 1783, overleden Maarslag 23 juni 1832. Dagloner.
Op 09.09.1811 getrouwd te Leens met Hilje Cornelis, *19.08.1789
* Wiert Jans Wieringa, Eenrum 1787-1855
Pieter Jans Wieringa (Pieter Jans Hemes), *Eenrum 1789 - Groningen 6 februari 1869.
Op 10.06.1810 getrouwd met Frouwke Aries (Arijs) Jansen van Eenrum.
Jan Jans Wierenga, *Eenrum 23 september 1796 - Eenrum 15 april 1871. Kuiper en wagenmakersknecht.
Getrouwd: 1. op 12 mei 1821 te Baflo met Anje Drews Bakema (1798-1839)
2. op 30.08.1847 met Hendriktje Rijpkes Buikema, *Eenrum 1812
woonplaats en werkzaamheden
landbouwer in Den Andel

documenten
De naam Heme/Hemme Jans komt een aantal keren voor in het Boerderijenboek van het Halfambt. Het boek beschrijft de boerderijen in de kerspelen Baflo, Rasquert, Tinallinge, Saaxumhuizen, Den Andel, Westernieland, Pieterburen, Eenrum, Mensingeweer, Maarslag, Maarhuizen, Ranum en Obergum.
Bij boerderij 70a uit het Boerderijenboek van het Halfambt:
Vr 1755 waren Heme Jans en Liefke Jans de beklemde meiers van een inmiddels verdwenen boerderij in Saaxumhuizen. Deze boerderij was eigendom van het Jacobijnenklooster in Winsum. De huur bedroeg in die tijd 47 guldens, 2 duiten, 4 stuivers. In 1762 verzoekt Heme Jans aan Gedeputeerde Staten van Stad en Lande om vrijgesteld te worden van de betaling van de jaarlijkse huur, omdat zijn goederen in december 1761 door 'vlammen verteert' zijn.
Op 25 juni 1799 verkoopt zoon Jan Hemes te Eenrum de boerenplaats, bestaande uit een keuken, middenhuis en Friese schuur met de overdracht van 16,5 juk en 35 roeden land, vaste huur 68 carolusguldens aan de kerk van Eenrum , voor f 2502 aan David Cornelis, getrouwd met Tietje Jacobs te Saaxumhuizen.
Op de lijst van vaste goederen, in 1806 opgemaakt, komt Jan Hemes voor als beklemde meier van 16,5 juk land, die bij zijn behuizing 'getekend nr. 11' gelegen zijn. De jaarlijkse huur bedraagt f 68 verschuldigd aan de kerk te Eenrum.


BIj boerderij 82, Dikemaweg 10, Den Andel.
"(...) In 1682 zijn Hemme Jans en zijn vrouw Elysabeth de nieuwe Provincie-meiers. Laatstgenoemde trouwt voor 1694 met Jan Reinders. Tot 1729 is de boerderij in gebruik bij Jan Heemes, zoon uit Elysabeths eerste huwelijk". (...) Deze Jan Heemes moet dus tussen 1682 en 1695 geboren zijn en was in 1729 tussen de 36 en 46 jaar oud. Hij zou in 1743, toen Heme Jans geboren, tussen de 50 en 60 jaar geweest zijn, en in 1789 zijn overleden als plm. 100-jarige. Dat lijkt niet erg aannemelijk.

Het verhaal bij deze Jan Heemes aan de hand van een paar kaartjes uit 'De Atlas der Provincielanden van Groningen' (1722-1736)'.
Rond Den Andel zijn op onderstaande kaart uit de provinciale atlassen uitsluitend boerderijen met Friese schuren aangegeven waaronder de twee inmiddels verdwenen boerderijen (82 en/of 83a en 83b) aan de weg van Den Andel naar Saaxumhuizen.
Informatie bij onderstaande kaart 46 uit de Atlas.
De kaart bevat een tweetal provincieplaatsen onder Den Andel en Saaxumhuizen, ter grootte van 59 jukken en 44 roeden (=31.9 ha). De plaatsen stonden langs en ten zuiden van de weg die beide dorpen met elkaar verbond, de huidige Dikemaweg. Dwars over de kaart van noord naar zuid kronkelt de Saaxumhuistertocht, die de grens vormde tussen Saaxumhuizen en Den Andel. De plaats die Jan Heemes gebruikte (A-O) lag geheel op het grondgebied van Den Andel; (...)




Een luchtfoto uit 2007 van hetzelfde gebied.


A t/m O is het in 'Appril 1729' opgemeten land van de 'gebruijcker Jan Heemes' (dus de zoon van Hemme Jans en Lysabeth).
1 t/m 10 dat van 'gebruijcker Jelte Haijkes'.
Vervaardiger van de kaart Hindrik Warner Folckers.


Daarnaast wordt in het boerderijenboek de naam van Jan Hemes genoemd ivm de verkoop van een boerderij aan de Hornsterweg 1 te Eenrum. In 1778 wordt deze boerderij door de voogden van de kinderen van wijlen Grietje Berents (Jan Hemes' eerste vrouw) en door Jan Hemes voor zichzelf en Derktjen Wierts voor zichzelf verkocht aan Ebels Hendriks en Geeske Jacobs.
Hieronder een foto van de bewuste boerderij uit het Boerderijenboek van het Halfambt.


Den 24 dito (July 1777) is overleden Grietje Berents, Huisvrouw van Jan Hemes (Heines?) Latende tot Sibste Bloede na Haar man 6 Zoons en 2 dogters. (http://www.reenders.com/dooden_eenrum.shtml)

"Den 30 dito (januari 1797) stierf Derkje Wierts. Vrouw van Jan Heemes. Laatende na Haar man & 5 Kinder."
De kinderen waren tussen de 4 maanden en 14 jaar oud.
(http://www.reenders.com/dooden_eenrum.shtm)

Op 1 oktober 1807 wordt Jan Hemes Wierenga begraven.
1807 (begravenen!) Den 1 October Jan Hemes, oud ruim 64 jaren, latende na 4 zoons en 2 dochters. Weduwnaar van Derkje Wierts.(http://www.reenders.com/dooden_eenrum.shtml)

-------------------------------------------------------------------------------------------
#1. In een akte (734/196),opgemaakt 3 Nov.1764 met een bijbehorend taxatie uitgevoerd op 11, 13, 14 Maij 1765, van goederen nagelaten door Jannes Julles ten behoeve van zijn kinderen bij wijlen Bijwke Tomas en bij zijn weduwe Grietje Berends Bloem is sprake onder het hoofd "Doodskosten" van een post "betaalt aan Levij de Jood voor geleverd"vleis" ten bedrage van 11 Guldens, 7stuivers en 4 centen" (http://www.xs4all.nl/~whelder/oudlevy/wimhel-frm3.htm)

153 Grietje Berents Bloem (35 jaar oud), geboren te Warffum (GR), gedoopt aldaar op 18 juni 1730, wonende te Eenrum (GR). (Zij is eerder getrouwd rond 1750 voor de kerk, op ongeveer 20-jarige leeftijd met Jannes Julles (ongeveer 36 jaar oud), geboren rond 1714 (?), wonende te Eenrum (GR), overleden aldaar op 15 oktober 1764, ongeveer 50 jaar oud. Zij is later ondertrouwd te Eenrum (GR) op 6 april 1776 en getrouwd te Westernieland (GR) op 21 april 1776 voor de kerk, op 45-jarige leeftijd met Jan Heemes (35 jaar oud), geboren te Saaxumhuizen (GR) in het jaar 1741, overleden te Eenrum (GR), begraven aldaar op 1 oktober 1807, 66 jaar oud.
(ttp://members.lycos.nl/andrieshaak/id26.htm)